غلط ترجمه نکنیم. 

   To open fire                 آتش گشودن

   ترجمه کنیم : آتش کردن / به آتش بستن / تیر اندازی کردن

  To take the bus               اتوبوس گرفتن<\/h3>

     ترجمه کنیم : سوار اتوبوس شدن / اتوبوس سوار شدن <\/h3>

    ◄ اتوبوس گرفتن زمانی درست است که مثل تاکسی اتوبوس دربست باشد.

 

    Literature                مروری بر ادبیات (فیزیولوژی)<\/h3>

   ترجمه کنیم : مروری بر منابع و مآخذ - کتابها و مقاله هایی که در باره ی یک موضوع خاص نوشته باشند.

 

    Believe in                باور داشتن به <\/h3>

   ترجمه کنیم : (چیزی را باور داشتن) / ایمان داشتن

    ٭ آنها به وجود خدا باور ندارند.

   ◄« آنها به وجود خدا ایمان ندارند.»   یا « آنها وجود خدا را باور ندارند .»

     To begin with                      برای شروع

     For a start                           برای شروع

    ترجمه کنیم : « عجالتاً » ، « فعلاً » ، « در آغاز » ، « در ابتدا »

    ٭ برای شروع ، برویم ناهار بخوریم. ( برای شروع چه ؟)

   ◄ برای شروع ، بدون متمم در فارسی هیچ معنی نمی دهد.

 

      It depends .                 بستگی دارد

   ترجمه کنیم : « تا ببینیم » / « تاچه پیش آید » / « تا چطور باشد » / « تا چه بگوید » / « تا خدا چه خواهد » / « فرق می کند»

   

   Humanity                       بشریت

   ◄ هم به معنای « انسانیت، بشریت » است و هم به معنای « همه ی افراد بشر »

    ٭ تاریخ بشریت / ٭ پیشرفت بشر نتیجه کوششِ جمعی ِ همه ی افراد بشر است .

    ٭ هر یک از جوامع در تمدن بشریت سهمی بر عهده داشته است.

   ◄ البته مراد گویندگان این عبارات « تاریخ انسانیت » و « پیشرفت طبیعت بشری » و « تمدن طبیعت بشری» نیست بلکه

        « تاریخ بشر » و« پیشرفت بشر» و« تمدن بشر » است.

 Bourse                    بورسیه

    ترجمه کنیم : بورس( بورس کلمه ای است فرانسوی به معنای « مبلغ مستمری که دولت یا موسسات خصوصی به دانش آموز یا

       دانشجو به عنوان هزینه ی تحصیل می دهند.» )

      ٭ دانشجویان واجد شرایط می توانند از بورسیة دانشگاه آزاد اسلامی استفاده نمایند.

 Boursier                  بورس

   ترجمه کنیم : بورسیه

     ( بورسیه کلمه ای فرانسوی است و به معنای « دانش آموز یا دانشجویی است که از مستمری (بورس) برخوردار است .)

 

    Hardly/ scarcely           به سختی / به زحمت

   ◄ ترکیب « به زحمت » یا « با زحمت » معنایی جز « با رنج و دشواری » ندارد.

   ◄ « به زحمت سری تکان دادند »                    تکان دادن سر برای آنها دشوار بود.

   ◄ « من به زحمت می دیدمش »                      دیدن او برای من رنج داشت.

   ◄ این دو جمله به این معانی به کار نرفته اند، بلکه مراد نویسنده به ترتیب چنین بوده است:

    « کم و بیش (یا به اکراه ) سری تکان دادند.»    و « من درست نمی دیدمش .»               

                به زحمت حرف می زند. ( به جای : خیلی کم حرف می زند.)

               به زحمت کسی می داند . ( به جای : کمتر کسی می داند.)

               به زحمت به دیدن آنها می رود. ( به جای : به ندرت به دیدن آنها می رود .)

               به زحمت خوابش برده بود ...(به جای : هنوز خوابش نبرده بود که... یا تازه خوابش نبرده بود که ...)

               به زحمت ساعت هشت و نیم است . ( به جای : تازه هشت و نیم است)

               قدش به زحمت بلند تر از من است ( به جای : قدش بفهمی نفهمی / قدش یک هوا از من بلند تر است.)

               صدای شما را به زحمت می شنوم . ( به جای : صدای شما را درست نمی شنوم.)

               در ایران بلوچها به سختی اکثریت جمعیت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می دهند.( به جای :

               در ایران بلوچها اندکی بیش از نصف جمعیت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می دهند.)

      Soon       بزودی

     ترجمه کنیم :   اندکی بعد / لحظه ای بعد / تا چند لحظة دیگر / زود

     ◄ بزودی ( و مرادف آن : عن قریب ) قیدی است که به آینده مربوط می شود و بنا بر این استعمال این قید در جمله ای که فعل آن  

          ماضی و عمل آن در گذشته روی داده باشد غلط است.

    ٭ بزودی آنجا رسیدیم . ( به جای : اندکی بعد )

    ٭ بزودی او در آستانة اتاق پدیدار شد. ( به جای : لحظه ای بعد و یا : دیری نگذشت که )

    ٭ بزودی نصف شب می شد. ( به جای : تا چند لحظة دیگر )

    ٭ کسانی که با نشست و بر خاست داشتند به زودی پی می بردند که با مرد بسیار حساسی سر و کار دارند. ( به جای : زود )

 

    Challenge                چالش

    challenge ◄  به معنای« مبارز طلبی» و مجازاً« ستیزه جویی»

    ◄ چالش واژه ای ترکی ، به معنای « مبارز طلبی » یعنی « دعوت به جنگ » نیست ، بلکه به معنای خود « جنگ » است.

 

     Why not          چرا نه ؟

    

       « امشب از خانه بیرون نمی روی ؟» ٭چرا نه؟

       « می دانم که تو امشب از خانه بیرون می روی» ٭ چرا که نه؟

       ترجمه کنیم : در جواب دو جملة فوق بگویید : « چرا نروم ؟ »

       ◄ « اگر حاجت آید ، بر روی قاضی گواهی توانی داد؟ گفت : چرا نتوانم داد؟»

 

    To count on                   حساب کردن روی کسی یا چیزی

       ترجمه کنیم : به امید کسی یا چیزی بودن / به پشتگرمی کسی یا چیزی بودن / اطمینان کردن به کسی ( یا به قول کسی )

                          گاهی : توکـــل کردن / چشم امید داشتن / اطمینان خاطر داشتن

     To take a bath               حمام گرفتن

      ترجمه کنیم : استحمام کــردن / شست و شو کردن / به حمام رفتن

       My god     خدای من

        ترجمه کنیم : خدایا / خدا جان / خدا جانم

      Self –sufficient                 خود کفا

      ترجمه کنیم : خود بسنده / خود بسا

      ( خود کفایی به ازای کلمةself-sufficiency  غلط نیست زیرا کفایت بر طبق قاعدة تشکیل صفت می تواند کفایی شود

       مانند : تجارت              تجاری / زراعت             زراعی اما کفا معلوم نیست که بر طبق چه قاعده ای ساخته شده است.

       به جای این اصطلاح می توان « خود بسندگی » و یا « خود بسایی » به کار برد.

 

      In connection with / in this connection           در رابطه با / در ارتباط با                           

       ترجمه کنیم : در بارة / برای / به منظور                                                                                                                                                                                                                 ◄ در فارسی فصیح و نثر علمی که نیاز به دقت و صراحت دارد بهتر است از استعمال آن پرهیز شود.

     ◄ اولاً :  این اصطلاحات معنای روشنی ندارد و استعمال آنها غالب اوقات نشانة تنبلی ذهنی و حاکی از لقلقة لسان است ، به طوری که در بسیاری

                  از موارد اگر حذف شود معنای عبارت تغییری پیدا نمی کند .          

         ٭ در این رابطه این نکته را هم باید اضافه کنم که ...

         ٭ در رابطه با ارتباط وزارت امور خارجه با کشور های عربی ...

         ٭ در ارتباط با رابطة وزارت کشور با سازمانهای اداری...

         ٭   در راستای کمک به زلزله زدکان بم مبلغ 000/000/000/2 ریال از جانبِ‌سازمان مدیریت و ... پرداخت شد.

 

     To receive   در یافت کردن ( نامه/شکایت/پیغام/ تلگراف/نور/دستور/ضربه)             

    ◄ فعل مرکب «‌دریافت کردن » ( یا : دریافت داشتن ) معمولاً در مورد «پول » و « مواجب » و نظایر اینها به کار می رود.

      ◄ « من هنوز حق تمام وقتی / حق مطب/ حق التدریس / حقوق این ماه / سهم الارث /و... خود را دریافت نکرده ام.

        ٭ نامه ای از او دریافت کردم. ( به جای : نامه ای از او به (دست) من رسید.

        ٭ تلگرافی از شیراز دریافت داشته است.( به جای : تلگرافی از شیراز برای او آمده است .)

        ٭ وزیر شکایت هایی در یافت داشته است . ( شکایت هایی به وزیر رسیده است.)

        ٭ من دستوری یا ماموریتی دریافت داشته ام.(به جای : دستوری یا ماموریتی به من داده شده است.)

        ٭ زمین از خورشید نور دریافت می کند. ( زمین از خورشید نور می گیرد.)

        ٭ من از کسی نباید دستور دریافت کنم. ( من از کسی نباید دستور بگیرم .)

        ٭ ضربه هایی که دریافت کردی به ازای آن بود که خون مرا به جوش آوردی .( به جای : ضربه هایی که خوردی ...)

 

      To suffer                                   رنج بردن/ رنج کشیدن

       ◄ این فعل در زبان انگلیسی به دو معنای متمایز به کار می رود :

         1- رنج بردن    مثال : « او از گرسنگی رنج می برد » / « او از نا سپاسی زمانه رنج می برد .»

         2- مبتلا بودن / دچار بودن / گرفتار بودن    مثلاً : ترجمة جملة : He suffers from deafness.  

          « او مبتلا به نا شنوایی است . » و نه «  از ناشنوایی رنج می برد .»

        ◄ ترجمة «. He suffers from bad memory  »           « او دچار ضعف حافظه است.»

            و نه « ٭ از ضعف حافظه رنج می برد. »

        ◄  رنج بردن از خصوصیات موجود جاندار است و در مورد اشیای بی جان و امور انتزاعی به کار نمی رود.

 

       ٭ « این کتاب از بی نظمی عجیبی رنج می برد.»

       ٭ « رژیم عراق از ناتوانی اقتصادی رنج می برد.»

      In his turn                 به نوبة خود

      ترجمه کنیم :   نیز / هم

      ◄ ٭ « ارسطو شاگرد افلاطون بود که وی به نوبة خود شاگرد سقراط بود.» ( به نوبة خود چه معنی می دهد؟ آیا افلاطون نوبت گرفته بود که شاگرد سقراط شود؟ یا با ارسطو نوبت گرفته بود که شاگرد سقراط شود؟ یا یک نوبت ارسطو نزد افلاطون و یک نوبت هم افلاطون نزد سقراط درس می خواندند؟

     ◄ ٭ « او به ایشان خیر مقدم گفت و ایشان به نوبة خود از او تشکر کرد.» ( به جای : نیز / هم )

      

        indifferent           بی تفاوت  

     ترجمه کنیم : بی اعتنا / بی علاقه / بی توجه / لاقیــد

    ◄ بی تفاوت یعنی « بدون فرق و تمایز »

    ◄ ٭ او به سر نوشت وطنش بی تفاوت است. ( معنای این جمله این است : « او با سرنوشت وطنش فرقی ندارد.»)

       

       More than once    بیش از یک بار          

      ترجمه کنیم : بارها / به کرات

      ◄ بیش از یک بار در فارسی به معنای « دو بار » یا منتها « سه بار » است و هرگز به معنای « بارها » نیست.

      ٭ این نکته را بیش از یک بار به او گوشزد کرده ام. ( به جای : بارها )

      Further   بیشتر                   

     ترجمه کنیم : دیگر

       Experience         تجربه کردن              

    ◄ فعل experience در زبان انگلیسی به چند معنی است که یکی از آنها معادل « تجربه کردن » در فارسی است.

.   ◄ تجربه کردن یعنی « چند و چون چیزی را آزمایش کردن و بر صحت آن یقین کردن »

     ٭ امروز پس انداز را بیاموز و فردا آرامش را تجربه کن .

    ٭ هم اکنون بسیاری از شهرهای ایران پاییز را تجربه کرده اند.

    ٭ او نمی داند فقیر چیست ، چون هرگز فقر را تجربه نکرده است. ( به جای : هرگز با فقر آشنا نبوده است

                                                                                                                            / هرگز فقیر نبوده است.)

     ٭ هر کسی این احساس تنهایی و بی کسی را تجربه کرده است . ( هر کسی با این احساس تنهایی و بی کسی آشنا شده است .

                                                                                                            هر کسی تنهایی و بی کسی را احساس کرده است . )

    ٭ در مدت اقامت خود در آن شهر ، خوشبختی را تجربه کرد. (  با خوشبختی آشنا شد ./ به خوشبختی دست یافت .)

    ٭ پیش از آنکه در زندگی موفق شود سختیهای زیادی را تجربه کرده است،( سختی های بسیاری دیده است/

                          سختی های بسیاری را گذرانده است. / سختهای بسیاری کشیده است.)

    ٭ ما طعم پیروزی را در روزهای جنگ تجربه کرده ایم. ( به جای : ...چشیدیم )

    ٭  تیم فوتبال تایلند شکست بدی از ما را تجربه کرد .( به جای : ...از ما شکست بدی خورد)

 

     Can                 توانستن

     ◄ معنای « احتمال داشتن / محتمل بودن / ممکن بودن » برای فعل کمکی can در فارسی سابقه ندارد.

     ٭  این کودک می تواند ده سال داشته باشد.( به جای : این کودک احتمالاً ده سال دارد.)

    ٭ این آشوب می تواند باز هم طول بکشد. ( به جای : ممکن است باز هم مدتها طول بکشد.)

    ٭ خوردن این غذا می تواند به معده آسیب برساند. ( به جای : ... ممکن است به معده آسیب برساند.)

    ٭ سبزیجاتی که به دست ما می رسد می تواند آلوده باشد. ( به جای : ... ممکن است آلوده باشد.)

      By         توسط/ از سوی        

   ٭ این نکته توسط یکی از حاضران گفته شد. ( به جای : این نکته را یکی از حاضران گفت . )

   ٭ امواج ماورای صوتی توسط گوش انسان شنیده نمی شود.( به جای : امواج ماورای صوتی را گوش انسان نمی شنود.)

   ٭ این تصویر توسط کمال الملک کشیده شده است. ( به جای : این تصویر را کمال الملک کشیده است. )

   ٭ مسعود می ترسید که توسط نانوا شناخته شود. ( به جای : مسعود می ترسید که نانوا بشناسدش)

   ٭ شهر از سوی دشمن آتش زده شد. ( دشمن شهر را آتش زد. )

   ٭ هیات بلند پایة تجاری از سوی وزیر اقتصاد تا فرودگاه بدرقه شد. ( به جای : هیات بلند پایة تجاری را وزیر اقتصاد تا فرودگاه بدرقه کرد.)

 

       Chance                 شانس

   ◄ شانس (کلمه ای فرانسوی ) در فارسی به معنای « بخت،اقبال،خوشبختی )است.

    ◄ شانس آورد که کیف پول گمشده اش را پیدا کرد.

   ◄ او آدم بد شانسی است.

   ◄ این کلمه در زبان فرانسه و انگلیسی به معنای « احتمال » و « امکان » نیز هست.

 ٭ شانس کمی هست که این درخواست پذیرفته شود.( به جای : احتمال کمی هست ...)

 ٭ شانس پیروزی در این عملیات بسیار ناچیز است. ( به جای : امکان پیروزی در این ...)

 ٭ برای شانس دیدن او به این مسافرت تن داد. ( به جای : به امید دیدن او ...)

       Against                 علیه

    ◄ حروف اضافه دیگری است که می توان در بسیاری از موارد آنها را به جای « علیه » به کار برد.

    ترجمه کنیم : با ( هر گاه سخن از جنگ و پیکار و مبارزه و مقاومت و نظایر آنها باشد).

   ترجمه کنیم : بر ( هر گاه شورش و طغیان و حمله و ضدیت و مخالفت در کار باشد)

 

      Considerable                   قابل توجه/ قابل ملاحظه

   ◄ ترجمه کنیم : فراوان / هنگفت / کلان / سنگین / معتنی به / سرشار / عمده

   ◄« قابل ملاحظه» و« قابل توجه » در فارسی به معنای « دیدنی » و « جالب توجه » است.

   ٭ به علت انفجار بمب در فلان محل ، خسارات قابل ملاحظه ای به بار آمد. ( به جای : خسارات هنگفتی به بار آمد.)

 

      Candidate                کاندید

    ◄ کاندید ( واژه ای فرانسوی ) به معنای « ساده دل » و « معصوم » است.

      ◄ کاندیدا ( واژه ای فرانسوی ) به معنای :‌« داوطلب » یا «‌نامزد » برای اجرای کاری یا احراز مقامی است.

      ٭ آقای فلان کاندید نمایندگی است . ( به جای : کاندیدای نمایندگی )

    ◄ بهتر است به جای کاندیدا ، واژة فارسی « نامزد » یا « داوطلب » را به کار ببریم.

 

        Point of view                  نقطه نظر

    ◄ نقطه نظر عبارتی بی معنی است .

      ترجمه کنیم : نظر گاه / دیدگاه / نظر

      ٭  نقطه نظر من این است .(به جای : نظر من این است.)                             

       Wild            وحشی        

   ◄ وحشی در وصف انسان و حیوان به کار می رود.

    ٭ گیلاس وحشی / ٭ توت فرنگیهای وحشی / ٭ نخلهای وحشی

    ترجمه کنیم : جنگلی / صحرایی / و از همه بهتر « خودرو» ( اگر در مورد گیاهانی به کار می رود که خود به خود و بی مداخلة دست بشر می رویند.)

 

        Black coffee                قهوه سیاه

      ترجمه کنیم : قهـــوة بی شیر / قهــــوة ساده در مقابل شــــیر قهوه

        منابع و مآخذ ذیل در تهیة مطالب ارائه شده در کارگاه اصول و روش ترجمه (مرداد ماه 1383) استفاده شده است:

 1-    لطفی پور ساعدی ،کاظم .اصول و روش ترجمه ، انتشارات دانشگاه پیام نور ، تهران 1382.

2-    رشیدی، غلامرضا. ترجمه و مترجم . موسسة چاپ و انتشارات آستان قدس ، 1373.

3-    کبیری ، قاسم. اصول و روش ترجمه . انتشارات رهنما. 1374.

4-    دانشور نصر آبادی ، رضا. گامهایی نوین در درک و ترجمة متون انگلیسی.انتشارات مرسل.1377.

5-    نجفی، ابوالحسن. غلط ننویسیم.نشر دانشگاهی.تهران.1371.

6-    تحریریان.،محمد حسن و فرشته محرابی . انگلیسی برای دانشجویان رشته پزشکی. انتشارات سمت.تهران . 1373.

7-    دیداری،رضا. انگلیسی برای دانشجویان رشته پزشکی . انتشارات سمت.تهران. 1370.

8-    قریب، عبدالعظیم و دیگران.دستور زبان فارسی پنج استاد. انتشارات ناهید.تهران 1380.

      9-   نیرومند،محسن. حروف اضافه در زبان انگلیسی. انتشارات جهاد دانشگاهی .تهران.1365.

         9. T.Ho,Mary and E.Saunders,Charles.(1990). Current Emergency Diagnosis Treatment.

         PrenticeHall International Inc.

 

      10. Leech, Geoffery.(1989). An A-Z English Grammar and Usage.Thomas Nelson Ltd.

 

      11. Frank,Marcella. ( 1972) . Modern English. PrenticeHall International Inc. 

 

      12. Eastwood,John.(1992).Oxford Practice Grammar. O.U.P.

.